Özel Aile Hastanesi Bahçelievler Mahallesi, Talatpaşa Bulv Begonyalı Sok 7/9, 34180 Bahçelievler/İstanbul
Gonartroz

Gonartroz

Gonartroz Nedir?

Dizde kireçlenme denen olay diz ekleminin parlak ve pürüzsüz yapısının dejenerasyonudur. Kireçlenmenin sonucunda oluşan en önemli belirti ağrıdır. Zaman içinde süreç ilerleyici bir hal alarak eklem hareketleri kısıtlanır,ağrı artarak devam eder,anotomik aksın bozulması ile bacaklar eğrilmeye başlar (Genu varum).

Kireçlenmede hastaların biricik ve en önemli şikayeti ağrıdır. Ağrı başlangıçta uzun ayakta kalışlarda veya yürüyüş sonrası başlar, dinlenince geçer. Kireçlenme ilerledikçe daha önce hastanın aldığı ve ağrısını geçirdiği ağrı kesiciler etki etmemeye başlar. Zaman ilerledikçe ağrı sürekli bir hal alır ve herhangibir ilaç ile kontrol edilemez. Ağrının en önemli etkisi hastanın hayat standardını düşürmeye başlamasıdır.

Hastaların önce uzun yürüyüşler gibi aktivitelerini azaltır. Zamanla hastalar evden çıkmak istemezler çünkü kısa aktivitelerde bile ağrı hastayı zorlar. İleri dönemlerde hastalar zorunlu ihtiyaçlarını bile gidermek için büyük efor sarf ederler.

Gonartroz Nedenleri Nelerdir?

Nedenleri 2 ana başlık altında söylemek uygundur. Birincisi primer olan yani nedeni bilinmeyen; daha çok kişinin genetik olarak bu hastalığa yatkın olma halidir. İkincisi ise neden bellidir. Daha önce geçirilmiş eklem içi kırık,çeşitli enfeksiyonlar,romatizmal hastalıklar gibi..

Gonartroz Tedavisi Seçenekleri

Kireçlenme tedavisi konservatif ve cerrahi tedaviler olmak üzere 2 ana başlık altında incelenebilir.

Konservatif Tedavisi

Kilo Kontrolü

Hastaların ideal kilolarına inmesi dize binen yükleri azaltacağından hem hastalığın ilerlemesini azaltır hem de uygulanan tedavi yöntemlerinin etkinliğini ve zamanını arttırır. Hastaya kilo verdirmek için bir diyetisyen kontrolüne girmesi önerilir.

Egzersiz Ve Yürüyüş

Yürüyüş yapma konusu hastalar arasında oldukça kafa karışıklığına neden olmuş bir konudur, çünkü hekimler arasında da bu konuda fikir birliği yoktur.

Kireçlenmiş dizlerle yürüyüş yapmak şikayetlerde artışa neden olacaktır. Bu hastalar genelde kilolu hastalardır. Yürüyüş hastaların ister istemez şikayetlerini arttırır.

Bu aşamada en güzel tedavi egzersiz tedavisidir.Hekimden istenecek bir diz egzersiz formu(Yada internetten de bulunarak temin edilebilir.) diz kaslarını güçlendirici egzersizler hastaya çok daha faydalıdır.

Egzersizlerin mantığını şöyle açıklayabiliriz; diz çevresineki kasların güçlenmesi ile hasta ayağa kalkma,yürüme ve belli bir süre efor sarf ederken, vücut ağırlığı kaslar tarafından absorbe edilir(emilir) ve ekleme daha az yük biner,böylece eklem aşınması yavaşlatılarak ağrı azaltılır.

Ağrı Kesici İlaçlar

Hastalığın ilk dönemlerinde basit ağrı kesiciler (parasetamol,aspirin) hastanın ağrısını keserler, fakat yıllar içerisinde kireçlenme ilerledikçe daha güçlü ağrı kesicilere ihtiyaç duyulur. Bunlara NSAI İlaçlar denir.

Glikozamin Ve Kondritin Preparatları

Son zamanlarda kıkırdak aşınmasına bağlı eklem sorunlarında gıda takviye destekleri oldukça popüler olmuştur. Glukozamin vücudumuzda doğal olarak bulunmaktadır . Eklem kıkırdağının biçimlenmesini ve onarımını hem uyarır hem arttırır.

Kondroitin sülfat da aynı şekilde vücudumuzda bulunan ve eklem kıkırdağı oluşumunu engelleyen çeşitli enzimleri azaltan bir maddedir. Bu maddelerin hayvanlardan elde edilen çeşitleri yaygın bir şekilde satılmaya başlanmıştır.

Eklem İçi Sıvı Enjeksiyonları (Sodyum Hyalüronik Asit)

Yapılan işlem hyoluronik asit içeren maddenin eklem içine enjekte edilmesidir. Hyoluronik asit doğal olarak eklem sıvımızda bulunan komponentlerden biridir. Bu madde eklemi oluşturan kemiklerin yumuşak bir biçimde diğeri üzerinden kaymasını ve eklem yük aktarımı sırasında şok emilimini sağlar.

  • Hiyoluronik asit çok hızlı bir ağrı kesici etkiye sahip değilir.
  • Enjeksiyondan bir süre geçtikten sonra diz ağrısında bir azalma olur. Hiyoluronik asit ödem giderici ve ağrı kesici olarak etki ettiği gibi vücudun kendi üretimini de uyarır.
  • Etki ortalama 6-9 aya kadar etki edebilir.

Cerrahi Tedavi

Artroskopik Cerrahi

Dizde hafif-orta kireçlenmelerde başarılı sonuçlar alınabilen bir yöntemdir. Özellikle de diz kapağı altındaki kireçlenmelerde ön diz ağrılarında artroskopik cerrahi ile çok iyi sonuçlar alınmaktadır.

Artroskopik cerrahi de eklem içine küçük bir delikten bir kamera yerleştirilerek görüntü monitöre aktarılır. Sonrasında da operatör yine küçük bir delikten eklem içine sokulan değişik cerrahi aletlerle monitörden izleyerek operasyonu gerçekleştirir. Diz Artroskobik cerrahisi yarım santimlik 2 küçük delik açılarak gerçekleştirilir.

Bir diz kireçlenmesinde hastanın artroskopik cerrahisinden yararlanıp yararlanmayacağı kesinlikle cevaplanması zor bir sorudur. Burada ayakta çekilen diz röntgenleri çok yararlıdır. Dizin iç yarısında daralma yok veya çok hafif ise hastaların artroskopiden yararlanabileceği söylenebilir. Dizde daralmanın az olmasına rağmen kıkırdağın ileri hasar görmüş durumlarında hastanın ağrısı geçmeyebilir. Kıkırdağın durumu hakkında MR ipuçları verse de kesin durum tespiti ancak artroskopi sırasında yapılabilir.

Yine de hastaların kesinlikle bilmesi gereken en önemli konu kireçlenmelerde artroskopi hastaların yakınmalarını geçici olarak tedavi etmek için yapılır ve sonuç hakkında garanti verilemez. Kireçlenmelerde artroskopik cerrahi ile diz içindeki hasarlı kıkırdağın, yırtık menisküslerin temizlenip düzeltilmesi yapılır. Sık kullanılan ve kıkırdak-menisküs düzensizliklerini tıraşlayarak düzeltmeye dayanan bir yöntemdir.

Burada yeni kıkırdak oluşumu söz konusu değildir. Sadece yüzeylerin düzeltilmesi ile sürtünmeyi, aşınmayı ve ağrıyı azaltmak amaçlanır. Kolay bir teknik olmakla birlikte çok nazik yapılması gereken bir işlemdir. Fazlası aşırı kıkırdak kaybı ile daha fazla probleme neden olabilir.

Hastalar bir gün hastanede tutulmakta ve sonrasında evlerine yollanmaktadır. Ameliyat sonrası ağrı olmamaktadır. Ameliyattan hemen sonra hasta koltuk değneği kullanmadan direkt bacağına yük vererek yürüyebilmekte, merdiven inip çıkabilmektedir. 3 gün buz uygulaması ve ev istirahati sonrası hastalar 10–20 günde günlük işlerine geri dönebilmektedir. Hastalar yürüyüşe 4–6 haftada başlayabilmekte ve spora 2-3. ay sonunda dönmektedirler. Dizde şişme bazen 3 aya kadar devam etmekte fakat günlük aktiviteleri çok fazla etkilememektedir.

Kemik Düzeltme Ameliyatları

Genç ve dizin iç yarısının daraldığı dış yarısının ise sağlıklı olduğu durumlarda yapılır.(Yüksek Tibial Osteotomi). Kaval kemiğine yapılan bir açı değiştirme operasyonu bacağın yönü dışarı doğru değiştirilir.

Böylece yürüme anında ağırlık içten dışa aktarılarak hastanın dizin sağlam dış yarısını kullanması sağlanır. Bu operasyon sonrası hastaların büyük kısmında 5-10 yıl rahat bir yaşam sağlanabilmektedir

Açık yapılan bir operasyondur. Kemiğe yapılacak tespit yöntemine göre operasyon sonrası takip belirlenir.

Diz Protezi Ameliyatı

Dizde diğer tedavi yöntemlerine cevap vermeyen kireçlenmeler diz protezi ile tedavi edilir. Protez denince dizde eklem yapan üç kemiğin eklem yüzeylerinin kesilerek çıkarılması ve bu yüzeylerin metal ve plastik parçalar ile kaplanmasıdır.(Bu konu başka bir başlık altında anlatılmıştır)